Tô Hoàng Nam: Cảm Nhận Thơ

Post Top Ad

Hiển thị các bài đăng có nhãn Cảm Nhận Thơ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Cảm Nhận Thơ. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 22 tháng 4, 2016

Cảm Nhận Sắc Tím Của Tác Giả Tô Hoàng Nam qua ngòi bút Huỳnh Xuân Sơn.

tháng 4 22, 2016 4

*************************

Chiều buông chậm cái nắng xiên khoai nhạt dần, chân trời chuyển màu mây theo gió ru chiều vào tối. Đang say đắm thả hồn theo những sắc mây sẫm dần...
Đọc Thêm

Thứ Sáu, 24 tháng 7, 2015

Hoài Anh với bài cảm nhận Thu Đợi

tháng 7 24, 2015 0

THU ĐỢI
<Lỡ Thu>
< thuận nghịch độc>
1.Hoa gầy nở muộn Cúc sầu thương

2.Tiếc nuối vàng Thu trải ngập đường
3.Nhòa nhạt bước thưa dần ngõ vắng
4.Ngẩn ngơ nhìn lặng rũ canh trường
5.Xa tình cảnh vọng hiên tràn gió
6.Rạc lá thềm chờ Nguyệt phủ sương
7.Tha thiết gọi người tìm khuất nẻo
8.Hòa chan lệ đẫm ướt môi hường

<nghịch độc>
8.Hường môi ướt đẫm lệ chan hòa
7.Nẻo khuất tìm người gọi thiết tha
6.Sương phủ Nguyệt chờ thềm lá rạc
5.Gió tràn hiên vọng cảnh tình xa
4.Trường canh rũ lặng nhìn ngơ ngẩn
3.Vắng ngõ dần thưa bước nhạt nhòa
2.Đường ngập trải Thu vàng nuối tiếc
1.Thương sầu Cúc muộn nở gầy hoa

Trời đất đang rục rịch chuyển mình chuẩn bị vào Xuân,Thỉnh thoảng có vài tia nắng ấm áp xuyên qua đám mây dày vươn xuống trần,chúng ta đang ở thì cuối đông vừa rạo rực phấn khích đón xuân và vừa bùi ngùi luyến tiếc chút vàng Thu đã đi qua.Vâng đúng như vậy mùa Thu là nguồn cảm hứng bất tận cho những nhà văn nhà thơ họa sỹ ,nhạc sỹ v.v có không ít người muốn sở hữu nó,những người yêu thơ trên thi đàn Việt Nam cũng không ngoại lệ Họ say sưa viết về mùa Thu "mỗi người mỗi vẻ mười phân vẹn mười"
Ở những ngày cuối năm này,trên thi đàn Việt Nam có một bài thơ viết về mùa Thu mà số người đọc tăng lên đáng nể đó là bài thơ THU ĐỢI của tác giả người yêu thơ Phù Thủy Jin To Tô Hoàng Nam và là bài thơ có nhiều tranh luận nhất ở thi đàn những ngày cuối năm này.Tôi là người yêu thơ và đang tập tành viết lách nên rất thích đọc thơ của người khác nhất là những bài thơ độc đáo,tôi đọc nghiền ngẫm bài thơ THU ĐỢI để xem tác giả viết gì trong 56 chữ ấy
Mở đầu bài thơ với hình ảnh Hoa gầy nở muộn nghe sao buồn man mác,hoa đáng lẽ ra phải đẹp nõn nà đầy đặn căng tròn hà cớ gì phải gầy guộc xanh xao.Phải chăng dưới tác dộng của môi trường hay hoàn cảnh khắt nghiệt nào đó mà hình dáng phải mang không còn tự nhiên nữa,gầy guộc thì khi trưởng thành sẽ muộn màng hay là tác giả vô tình hữu ý tạo nên cái hình ảnh đẹp mà buồn đến nao lòng.Cúc là biểu tượng của mùa thu(Mai Lan Cúc Trúc)mà một khi nở muộn thì trời đã vào Đông,giai đoạn trưởng thành của một con người hay bắt đầu từ mùa Xuân đó là lúc căng tràn sức sống vừa mãnh liệt vừa bồng bột đến mùa Hạ thì chói chang nhưng vẫn còn chưa chín chắn lúc nắng to lúc mưa rào và một khi đã sang Thu thì trưởng thành thật sự,"Vàng Thu trải ngập đường"Tuy có mưa nhưng là mưa bụi mưa phùn mưa hay vài phút gàn dở thì đó là chất liệu điểm tô cho cái vàng của mùa thu bất diệt.và cuối cùng thì sang đông đây là lúc trời đã về chiều lực bất tòng tâm chính vì thế mà khi sang Đông có nhiều tiếc nuối không đơn giản là tiếc cái vàng cái đẹp của mùa Thu mà tiếc một mối tình nào đó đã chín mùi lại vụt bay,hoặc tiếc cái sự nghiệp danh vọng đã phải lỡ làng và tiếc nuối một con người nào đó đã thật sự đi xa.Ở đây sao có nhiều tiếc nuối quá con người có tham lắm chăng?chính vì nhiều tiếc nuối nên 'nhòa nhạt bước thưa dần ngõ vắng/ngẩn ngơ nhìn lặng rũ canh trường"bây giờ ta mói thấy cái mất mác quá lớn một mùa thu,một mối tình đẹp.một công danh sự nghiệp và sau cùng một con người tất cả đã chìm trong "khuất nẻo" bước chân "thưa dần ngõ vắng" để cho người ở lại sự trống trải cô đơn ngẩn ngơ nhìn lặng giữa đêm dài chỉ còn lại gió sương tất cả đều trống vắng cô đơn "rạc lá" gọi người trong tiếc nuối đớn đau và cuối cùng vẫn không cầm lòng được nước mắt dòng châu đã tuôn trào khóc cho vơi bớt sầu thương khóc cho vơi bớt tiếc nuối khóc cho vơi bớt nỗi buồn và khóc cho cuộc đời sao nỡ vô tình.....Để dòng "lệ đẫm ướt môi hường"cái hình ảnh "môi hường"rất đắt ở bài thơ này đó là màu sắc nhạt hơn già dặn hơn hường chớ không phải hồng chữ hường đến với bài thơ này không biết bằng cách nào sự sắp xếp của tác giả hay có một chút yếu tố may mắn.khi bài thơ có vận ương
tóm lại theo cảm nhận của riêng mình bài thơ này là một vẻ đẹp thơ,tác giả rất kỳ công trong việc kiến tạo ngôn ngữ kết hợp ý tứ rất tài tình tạo nên bài thơ đẹp có hương vị nhẩn buồn man mác,lời thơ trau chuốt cẩn thận rất đáng để đọc.Đọc bài thơ này tôi biết tác giả không những là
người có tình mà là rất nặng tình ,Tô Hoàng Nam viết rất tốt.Còn vấn đề bài thơ có hay hay không? có đáng là tuyệt tác hay không? thì còn lắm chuyện để bàn độc giả và thời gian sẽ minh chứng điều đó.
'Thương thì cho roi cho vọt,ghét cho ngọt cho ngào"roi vọt thì ta nên hiểu đánh vào đâu mới là quan trọng đánh để đánh thức chớ không phải đánh để ngủ luôn.Có khen thì có chê, chê phải theo hướng tích cực một chút bài thơ đã rất tốt nhưng vẫn còn vài chỗ theo cảm nhận của riêng mình chưa đã lắm (có gì mong tác giả và mọi người lượng thứ cho vì tôi chỉ là người yêu thơ thôi)Là bài thơ thuần việt muốn hay muốn đã thì nên hạn chế dùng từ hán việt ví dụ:như Nguyệt Nhật v v thơ đường hay ở chỗ đối ,đối thì phải đối nhau chan chát không gượng ép cái này rất khó tôi tập mãi vẫn chưa được động từ đối với động từ tính từ đối với tính từ v v còn về vấn đề bài thơ có vạn cách đọc thì tôi thú thật không có ý kiến gì vấn đề này có lẽ là do tác quá nôn nóng khi dùng chữ vạn giá như dùng chữ nhiều thì có lẻ sóng gió sẽ nhẹ nhàng hơn nhưng điều đó đã xảy ra rồi
vài lời cảm nhận về bài thơ THU ĐỢI hay có tên khác là LỠ THU (theo tôi LỠ THU là hay hơn)có Ý lời nào không phải xin tác giả và mọi người lượng thứ cho. Nhân dịp năm mới Hoài Anh Võ Quang Thạch xin kính chút mọi người năm mới vui Khỏe an Lành và hạnh phúc


Kính bút
Hoài Anh
Ban mê thuột 31/12/2014


Đọc Thêm

Thứ Năm, 14 tháng 5, 2015

Thu Đợi-Một góc cảm nhận của độc giả và tác giả

tháng 5 14, 2015 0
Thương sầu Cúc muộn
Đường ngập trải Thu 

Vắng ngõ dần thưa
Trường canh rũ lặng
Gió tràn hiên vọng
Sương phủ Nguyệt chờ
Nẻo khuất tìm người
Hường môi ướt đẫm

 Đã có người gửi tin nhắn cho HN và nói rằng,tôi đã có và đọc hết bản tách 1 vạn cách đọc của bạn .
Cảm giác có cái gì đó rất đam mê và lôi cuốn tôi,nhưng có điểm tôi không giải thích được ,hình như trong bài Thu có ma thuật khiến tôi mê mẩn,đôi khi là ngớ ngẩn khi có thời gian rảnh rỗi để sáng tác thơ.
Bài thơ viết rất tốt,có hồn và hương vị thật sự của mùa Thu .
Tả người con gái đang chờ đợi tình nhân của mình về,đợi ước hẹn của mình khi Thu về ,đêm ngày gầy mòn teo tóp ...
Để hiểu hết ý của bạn trong bài thơ,tôi phải mất rất nhiều thời gian để nghiền ngẫm,để cảm nhận ,so sánh với phép ẩn dụ mà bạn dụng tâm vào...
HN: Nói thật với các cô chú và thi hữu,kg riêng gì độc giả này bị ngộ độc Thu Đợi.
Ngay cả bản thân tôi,cũng đã từng bị lôi cuốn và nhiều lúc phải nói 1 từ " si" để diễn tả nó.Cứ mở mắt ra,đi làm ,một thời gian dài cái hình ảnh người con gái trong Thu Đợi,hình ảnh hoa Cúc gầy,hình ảnh đợi hẹn của người con gái tôi thương lại ám ảnh,có gì đó mê hoặc tôi,nó ẩn chứa 1 điều gì đó mà tôi kg giải thích đc.
Dường như tôi bị lạc vào chính ma trận hoán vị Thu Đợi mà tôi đã sáng tạo ra,có thể những người khác nói tôi cường điệu quá,nhưng quả thật điều đó là sự thật.
Để sáng tác bài Thu này tôi mất 3 ngày ,2 ngày đầu tiên tôi đi đây đó,những nơi có lá vàng rơi,qua ngõ vắng,đêm lại nằm trên nóc nhà mình ngắm trăng ...tới ngày thứ 3 tôi mới sâu chuỗi và lồng ghép ý tứ vào bài và cấu tạo lên Thu Đợi.
Mất 1 tuần lễ tôi nghiên cứu và tách hoán vị để kg bài nào trùng bài nào,1 tuần miệt mài bên bàn làm việc lúc được nghỉ ,rảnh rỗi...
Tới giờ tôi vẫn chưa thoát ra được khỏi bóng bài Thu Đợi,đó là lý do trước đây tôi sáng tác ra gần 100 bài thuận nghịch độc,mà thời gian gần đây tôi không thể viết nổi 1 bài nào khác...
Có thi huynh,thi hữu nào bị trường hợp như tôi kg? Xin hãy chỉ cho tôi cách để thoát khỏi nỗi ám ảnh này với .
Có lẽ tôi dụng tâm hơi sâu khiến tôi cảm giác đang bị " thân bất do kỷ " kiểu như " Võ lâm truyền kỳ " gọi là " Tẩu hỏa nhập ma "...
Đôi khi đầu óc tôi hướng về thứ khác,thời điểm khác,chẳng hạn mùa Hạ,tôi viết mấy bài đl về mùa Hạ,nhưng hình ảnh Thu cứ hiện mãi trong đầu tôi...và gần như chiếm chỗ tất cả...
Có lẽ có người nói đúng,kg nên khen tôi,làm vậy có lẽ phản tác dụng,làm tôi càng ngày càng bị chìm sâu trong cảm tác bài Thu này ...
Thật sự tôi chưa tìm lại được cảm xúc và hứng thú mới trong thuận nghịch độc ...
Xin chia sẻ !
Đọc Thêm

Thứ Sáu, 1 tháng 5, 2015

Thu Đợi-Một sự cảm nhận đầy tri ân

tháng 5 01, 2015 6
Cảm nhận: Trần Văn Nghĩa
Tác phẩm: THU ĐỢI

Tác giả: Tô Hoàng Nam 
****************************************************
THU ĐỢI
(Thuận Nghịch độc)

Hoa gầy nở muộn Cúc sầu thương
Tiếc nuối vàng Thu trải ngập đường
Nhòa nhạt bước thưa dần ngõ vắng
Ngẩn ngơ nhìn lặng rũ canh trường
Xa tình cảnh vọng hiên tràn gió
Rạc lá thềm chờ Nguyệt phủ sương
Tha thiết gọi người tìm khuất nẻo
Hòa chan lệ đẫm ướt môi hường

Hường môi ướt đẫm lệ chan hòa
Nẻo khuất tìm người gọi thiết tha
Sương phủ Nguyệt chờ thềm lá rạc
Gió tràn hiên vọng cảnh tình xa
Trường canh rũ lặng nhìn ngơ ngẩn
Vắng ngõ dần thưa bước nhạt nhòa
Đường ngập trải Thu vàng nuối tiếc
Thương sầu Cúc muộn nở gầy hoa

Tô Hoàng Nam

****************************************************************************************
*
Mới chớm Hạ, còn quá xa mới tới mùa Thu, nói về hoa Cúc ...!
Tôi may mắn được người bạn mua và tặng cho cuốn thơ Mộng của nhà thơ Tô Hoàng Nam, trong tập thơ quý này chứa toàn thơ Thuận nghịch độc, một thể loại hiếm có trong lịch sử Văn Học .!

Một lần tình cờ tôi đọc được bài thơ tác giả giới thiệu và chia sẻ,đó là bài Thu Đợi, với rất nhiều cách đọc từ bài thơ gốc .Đọc và ngẫm lại càng thấy sâu sắc và thú vị. Tôi lên mạng tìm tòi những tác phẩm của tác giả, nhưng gần như là không thấy có nhiều. Khi vào trang blog cá nhân thì thấy tác giả giới thiệu một tập thơ Thuận nghịch độc, lòng hiếu kỳ và cảm mến thể thơ này của tôi trào lên.
Trong lúc có nhiều ý nghĩ lôi kéo, tôi may mắn biết được một người bạn thơ của tôi có được 5 cuốn của tác giả. Và may mắn tôi đã có nó!

Tôi rất tâm đắc bài thơ mùa Thu của tác giả đó là Thu Đợi !

Bài thơ dùng phép miêu tả nhân hóa theo tôi phải nói là đỉnh cao của Thuận nghịch độc. Ý tứ xen kẻ niêm luật và câu từ thể hiện sự tài hoa lắng đọng của tác giả. Tôi đọc nghiền ngẫm 56 chữ ấy xem tác giả dùng cách nào để có thể lồng ghép tài tình ,có hồn dù đọc xuôi hay ngược như vậy?
Tôi bị ám ảnh rất lâu với bài thơ này, suốt 4 tháng trôi qua khi tác giả chia sẻ với trang tho.com.vn bài thơ “Một vạn cách đọc”. Đêm ngày tôi nghiên cứu cách thức sử dụng câu từ, viết đọc xuôi ngược đã khó, đằng này lại hoán vị đổi câu, câu nào cũng mang nỗi buồn man mác! Buồn khi Thu về, buồn khi chờ đợi.

Hoa gầy nở muộn cúc sầu thương
Tiếc nuối vàng thu trải ngập đường

Hình ảnh hiện lên, loài hoa cúc cũng như con người, biết sầu thương, biết buồn, biết tủi khi thấy mình gầy guộc xấu xí lại nở muộn và tiếc cái vẻ đẹp, màu vàng của thu đang ngập đường.

Lẽ ra hoa phải đẹp, phải nở đầy hoa, cùng hòa quyện trong cái khung cảnh lộng lẫy của thu ấy "Vàng thu trải ngập đường “ đằng này hoa lại gầy, xấu xí, lại còn nở muộn thì sao không buồn, không tủi cho được?

Nhòa nhạt bước thưa dần ngõ vắng
Ngẩn ngơ nhìn lặng rũ canh trường

Trong hai câu này, nàng cúc đang dõi theo bước chân đang di chuyển “dần“ ở ngoài ngõ vắng, ngẩn ngơ nhìn theo rồi lả người trong đêm vắng.

Trong thơ luật đường thường là ngắt nhịp ở chữ thứ 2 hoặc chữ thứ 4..trong câu.
Nếu đọc là “ Nhòa nhạt /bước thưa dần ngõ vắng” gợi cho người ta hiểu là cái bước chân nhòa nhạt không nhìn rõ, có thể là đêm quá khuya muộn, có thể là có mưa khiến hình ảnh nhòa nhạt đi, cũng có thể là sương rơi nhiều, rồi thưa dần ngõ vắng.

Nếu đọc ngắt 4 chữ thì sẽ đọc thế này “Nhòa nhạt bước thưa/dần ngõ vắng“.
Rất thú vị, nếu đọc vậy sẽ hiểu rằng, bước chân mờ đi, không nhìn rõ, nhưng vẫn phân biệt được “ bước thưa “ có nghĩa là chậm rãi, nhịp nhàng và tôi đoán đó là bước chân của người con trai, nếu là con gái hơn nữa phải là “chân dài“ thì mới “bước thưa“ được. Nhưng lúc đó tác giả miêu tả rất muộn “canh trường“ thì không có cô gái nào mà lại đi ra đường kiểu ấy.

“Ngẩn ngơ nhìn lặng rũ canh trường“. Cách đọc cũng tương tự, đều có sự ăn ý hài hòa trong câu từ, điểm này mới thật sự thú vị.
“Ngẩn ngơ /nhìn lặng rũ canh trường “ cho người đọc cái nhìn ngơ ngẩn, rồi lặng rũ canh trường, có nghĩa là lả người đi một cách từ từ, không gây tiếng động nào “lặng rũ “..

Nếu để phân tích mà đọc thành “Ngẩn ngơ nhìn lặng /rũ canh trường “ lại cho người đọc thấy được hình ảnh, trạng thái khác. Đó là ngẩn ngơ nhìn một cách lặng lẽ, rồi lả người trong canh trường…
Có lẽ đây mới là sự huyền diệu trong cách dùng từ của tác giả? Khiến các câu thơ bị bẻ gãy, cắt dứt bớt chữ vẫn mang đủ ý, vẫn đượm buồn, một nỗi buồn man mác của cảnh đợi chờ, trông ngóng... của mùa Thu.

Xa tình cảnh vọng hiên tràn gió
Rạc lá thềm chờ nguyệt phủ sương

Trong 2 câu này cũng tương tự “thềm chờ /nguyệt phủ sương“ có hai cách hiểu, là người con gái ấy đang nhìn dưới thềm và cảm giác thềm đang chờ ánh trăng phủ màn sương dày đặc trong đêm.
Cũng có thể hiểu "thềm chờ“ tức là thềm làm chưa xong, đang chờ làm nốt, hoặc chưa hoàn thiện và ánh trăng đang phủ sương.

Để cắt bớt từ, đọc từng kiểu bài Thu Đợi đều đáp ứng được tất cả, đó mới là điểm thú vị thứ hai của bài Thu này. Tác giả rất tài hoa và điêu luyện trong cách dùng từ, từ ngữ luôn gắn kết như một mắt xích, một kết nối vô hình khiến các câu chữ sinh động, có nghĩa và bao quát cả bài …

Đọc ngược lại “Sương phủ/ Nguyệt chờ thềm lá rạc”

Đang miêu tả màn sương bao phủ, còn ánh trăng đang chờ ở thềm và thềm chỉ toàn là lá rạc, cảnh gợi lên buồn, đẹp quyến rũ đến lạ kỳ…mùa Thu có lá rạc ở thềm, ánh trăng chiếu phủ cộng thêm cả sương mù khiến hình ảnh mờ ảo, đẹp ,thơ mộng, mang đượm một nỗi buồn sâu kín…

Cảnh Thu đẹp lộng lẫy vậy, thơ mộng ấy vậy mà người tình của nàng Cúc lại chưa về, cho nên nàng mới cuống cuồng gọi, sợ Thu trôi qua nhanh chóng, sợ sự lộng lẫy này biến mất nên gọi tha thiết mong người tình của mình thưa, mong trả lời, tìm ở nơi khuất nẻo, nơi mà nàng nghĩ nàng không nhìn thấy có lẽ là tình lang của mình ở đó. Bởi vì các nơi nàng trông thấy nàng đã nhìn thấy hết rồi.
Gọi tha thiết, tới cơ thể mệt lả, nước mắt giàn giụa “hòa chan“ rồi lệ đẫm ướt làn môi hường vì tuyệt vọng.

Hình ảnh “môi hường“ trong bài thơ này là một điểm nhấn, một từ đẹp mà rất đắt giá, thế nhưng tác giả lại có thể vận dụng nhuần nhuyễn một cách trơn tru như vậy. Môi hường là môi hơi nhạt so với màu hồng,là khi nước mắt đẫm ướt, son phấn đã dần nhòa đi, mờ đi… đủ thấy nước mắt của nàng đợi chờ chảy rất nhiều….

Đó là khi ta hiểu theo “nghĩa đen” phép miêu tả nhân hóa nàng Cúc cũng như con người, có cảm xúc, có tình yêu, có sầu tủi…
Nhưng càng đọc càng ngẫm thật lâu, thì bài thơ lại dùng “phép ẩn dụ tu từ” sâu sắc "hoa gầy nở muộn cúc sầu thương" hình ảnh “Hoa gầy /nở muộn" ẩn dụ rất tài tình. Hoa thường là phép ẩn dụ cho người con gái có vẻ đẹp. Hoa gầy ý chỉ là đợi chờ nên thân thể người con gái gầy mòn, teo tóp… nở muộn lại gợi cho người đọc hiểu là tình duyên,duyên phận của mình đến muộn nên nàng mới sầu thương…

Khi hoa nở, cũng được so sảnh ngầm, ẩn dụ như người con gái đến tuổi xuân thì, lúc khoác áo vu quy về nhà chồng. Lúc khoác áo vu quy, là lúc người con gái đẹp nhất, lộng lẫy nhất, huy hoàng nhất của tuổi “xuân chín" và “vàng thu trải ngập đường“ cũng được hiểu như “mùa lễ vu quy“ vậy.

Thế nhưng tác giả lại miêu tả “hoa gầy, lại nở muộn“ có khác gì người con gái ấy tủi hờn, khi thấy mình xấu xí không được đẹp như đàn chị đàn em kia… cho nên mới buồn rầu tận sâu trong lòng như vậy.

Trong các phép miêu tả trong thơ, đặc biệt là thơ “trữ tình“ thì phương pháp ẩn dụ và nhân hóa lại khiến độc giả không thấy nhàm chán, sáo rỗng vì nếu miêu tả thực, bài thơ đọc cái đã hiểu hết ý, thì đâu còn thú vị, đâu còn sự lôi cuốn và ám ảnh được.

Tác giả lại miêu tả “cái không thể tưởng tượng“ cả nhân hóa và ẩn dụ. Ban đầu tôi mới đọc mấy lần cũng cảm nhận được tác giả dùng phép miêu tả nhân hóa tạo ra khung cảnh tuyệt vời, cảnh đợi chờ, miêu tả loài Hoa Cúc sinh động, có hồn như chính con người vậy. Khi đọc tách bài thành thơ ngũ ngôn, thì cái ẩn dụ của nhà thơ hiện rõ nét. Một cách chân thực, sâu sắc và biến đổi từ cũ tới mới nhưng vẫn mang âm hưởng dễ ăn sâu vào lòng người đọc. Nó như một thân cây tưởng chừng như mỏng manh, kém phát triển mà lại có bộ rễ khỏe mạnh, len lỏi ăn sâu vào lòng đất, sinh sôi và phát triển. Đó mới là sự tài tình thứ nhất của tác giả.

Tôi bị ám ảnh bài thơ Thu này rất lâu, trước đây tôi có đọc và tìm hiểu một số bài thơ thuận nghịch độc kiểu này, có bài thơ chữ hán của Phạm Thái là bài “Đề mỹ nhân đồ“ cũng là một sự ẩn ý tài tình và sự tài hoa kết hợp. Nhưng ở bài thơ này không thể tách được số lượng lớn bài như bài Thu của nhà thơ Tô Hoàng Nam.

Để đem so sánh giữa kim cổ, thì điều này lại không nên, bởi vì mỗi bài đều có điểm hay riêng. Chúng ta ở thì hiện đại, chỉ nên cảm nhận chứ không nên bình xét sâu quá với cổ nhân.

Trong bài ngược tác giả miêu tả có phần rõ nét hơn nhiều, không úp mở ý tứ nữa, chỉ có một câu “thương sầu cúc muộn nở gầy hoa“ dù là xuôi hay ngược, ẩn ý và mấu chốt lại là ở đây. Câu thơ này bộc lộ bài thơ này miêu tả theo phép miêu tả gì, chỉ một câu khiến bài thơ có thể biến đổi lớn đến vậy. Cũng như một đám mây, khi gặp gió có thể biến hóa thành nhiều hình thù khác nhau, thỏa sức đam mê và tưởng tượng.

Ngôn từ bình dị, nhẹ nhàng như gió mùa Thu, khiến cho những kẻ muốn tìm tòi khám phá sững sờ trước nó, trước sự cuốn hút của nó!

Đến giờ tôi vẫn chưa khám phá hết được sự kỳ bí bên trong bài thơ Thu này, đọc đi đọc lại rất nhiều góc độ cảm nhận, từng cảm nhận ở thời điểm khác nhau với cách đọc lại không hoàn toàn giống nhau, có phần sâu hơn phần trước và cứ như thế, có thể vì tôi bị ám ảnh quá.

Khi tác giả đưa ra cách đọc bỏ đi 3 chữ cuối thành thơ 4 chữ tự do, cũng rất có ý nghĩa. Mà ít bài thơ thuận nghịch độc trước đây làm được :

Ví dụ tôi bỏ đi 3 chữ cuối mỗi câu trong bài :
Hoa gầy nở muộn
Tiếc nuối vàng thu
Nhòa nhạt bước thưa
Ngẩn ngơ nhìn lặng
Xa tình cảnh vọng
Rạc lá thềm chờ
Tha thiết gọi người
Hòa chan lệ đẫm”…
Hay đọc bài ngược :
“Hường môi ướt đẫm
Nẻo khuất tìm người
Sương phủ nguyệt chờ
Gió tràn hiên vọng
Trường canh rũ lặng
Vắng ngõ dần thưa
Đường ngập trải thu
Thương sầu cúc muộn

Đều có thể đọc ngược các bài này lại được vẫn mang cảnh buồn, đợi chờ. Đúng là ảo diệu.

Hoặc có thể tách theo tác giả chia sẻ là “dạng toán học hypebol”>
Hoa gầy nở muộn lệ chan hòa
Tiếc nuối vàng thu gọi thiết tha
Nhòa nhạt bước thưa thềm lá rạc
Ngẩn ngơ nhìn lặng cảnh tình xa

Thật sự là độc đáo !

Hoặc đọc theo cách khác theo tác giả là bỏ chữ thứ 5 mỗi câu:
Hoa gầy nở muộn sầu thương
Tiếc nuối vàng thu ngập đường
Nhòa nhạt bước thưa ngõ vắng
Ngẩn ngơ nhìn lặng canh trường
Xa tình cảnh vọng tràn gió
Rạc lá thềm chờ phủ sương
Tha thiết gọi người khuất nẻo
Hòa chan lệ đẫm môi hường

Đây là thơ lục ngôn thuận nghịch độc, thật sự đáng khâm phục…!

Còn một số kiểu đọc khác rất mới nhưng tôi chỉ muốn đưa ra đây các cách này chính thống của tác giả để chia sẻ với bạn thơ.
Thật sự với tôi ,có được tập thơ của tác giả là một sự may mắn rất lớn.Theo tôi biết tác giả còn rất trẻ, nhưng kiến thức và sự tài hoa thuận nghịch độc lại không hề trẻ.
Trong bài thơ đôi điều cảm nhận riêng, có gì sai sót mong tác giả bỏ quá cho, vì tôi vẫn chưa hiểu hết ẩn ý của tác giả.

Trần Văn Nghĩa (bút danh : Trần Nhân)
Đọc Thêm

Thứ Sáu, 6 tháng 3, 2015

Xuân 2015-Đôi điều cảm nhận ! Mùa Xuân nói về hoa Cúc !

tháng 3 06, 2015 1




Những ngày đầu năm tôi lang thang trên mạng internet bắt gặp một bài thơ với tiêu đề “ Bài thơ có một vạn cách đọc”.Vì quá hiếu kỳ nên tôi vào xem thử thực hư ra sao.Điều thật sự khiến tôi bất ngờ tác giả bài thơ này lại chính là người mà tôi được vinh dự viết lời tựa cho tập thơ của anh cuối năm 2014…Phù Thủy JinTo-Tô Hoàng Nam !

Khi đọc các bài anh tách ra ,thì quả đúng là rất có ý nghĩa,các bài tách thơ đều cùng một nội dung giống bài thơ gốc.Chỉ khác nhau thứ tự câu !Ngoài ra tôi còn được biết thêm một số cách tách khác mà anh chưa trình bày trong tập thơ Mộng-thơ đường luật thuận nghịch độc mà anh đã xuất bản.
Tuy đã từng được biết với bài “ Thu Đợi “ của anh  có rất nhiều cách đọc,thế nhưng tôi lại không được anh cho xem cách tách đọc đầy đủ .
Có rất nhiều cách tách anh chỉ ra,mà cách nào cũng có đủ ý nghĩa vẫn là cảnh miêu tả nội dung ban đầu,nhưng ở một góc độ tầm nhìn khác…đúng là rất đặc biệt.
Có rất nhiều ý kiến trái ngược nhau về bài thơ này,người khen ,người chê,có cả ganh ghét đố kỵ mà tôi cảm nhận được thông qua những bình luận bên dưới trong bài thơ và cách tách anh chia sẻ.
Nhiều người tỏ ra khâm phục ,người trầm trồ khen ngợi ,bài thơ có hồn,có ý,có hương vị,đặc biệt là tác giả đã chỉ ra rất nhiều cách đọc mà đều có ý nghĩa riêng không tách biệt nội dung so với bài thơ gốc.
Một số người lại nói anh dùng hai từ láy“nhòa nhạt “ làm bài thơ giảm đi giá trị,vì vốn dĩ từ này chẳng ai dùng,hơn nữa theo ý kiến chỉ ra thì không đọc ngược từ “ nhạt nhòa “ thành “ nhòa nhạt “ được…vì nó không có nghĩa và gượng.
Tôi cũng lưu tâm với lời bình này,tôi tự hỏi rằng không lẽ anh nghiên cứu chỉra cả vạn cách đọc ,mà bài nào cũng có ý nghĩa riêng.Vậy chẳng nhẽ anh lại không hiểu hai từ “ nhòa nhạt “ là bị gượng và không có nghĩa hay sao?
Tôi ngẫm nghĩ thấy thật đáng tiếc với một bài thơ phải nói là niêm luật chặt chẽ,câu từ mềm mượt ,lại có thể tách bài với con số kỷ lục “ một vạn cách đọc tách”mà lại có hai chữ làm kém hẳn giá trị bài thơ.Đưa bài thơ có một điểm khuyết lớn đếnthế.
Tôi gửi thư riêng cho tác giả để mong được hồi đáp,nhưng gần 1 tuần trôi qua không thấy hồi âm.Tôi cũng vì quá hiếu kỳ nên đã tự lục lọi tra kho từ điển Việt Nam ta xem cái từ “nhòa nhạt “ có nghĩa không? Và có gượng hay không?
Một mặt vẫn đợi thư hồi âm của tác giả,nhưng càng lúc càng khiến tôi không nhẫn nại được,có gì đó thôi thúc tôi ,lôi cuốn tôi khám phá ra cái điển tích này.
Cả tuần trôi qua tôi miệt mài bên bànlàm việc những lúc tan ca,lúc về nhà lại lên mạng tra kho từ điển,tham khảo đâyđó.
Đúng là từ xưa tới nay ,cái từ “ nhòa nhạt “ không ai dùng cả,vì khi tra cứukhông có dấu hiệu hiển thị …
Đang trong lúc ngậm ngùi ,đáng tiếccho một tác phẩm kỳ công kiến tạo ngôn từ,lại có hồn,có ý và vẻ đẹp như rất nhiều độc giả khâm phục sự tài hoa của anh…Thở dài,không lẽ là theo một số người thì hai chữ “ nhòa nhạt “ này gượng và không có nghĩa ? Chân lý thường thuộc về số đông mà,nhưng sao lần này chân lý lại thuộc số ít.
Trong lúc chán chường,tôi lại tự lật lại câu hỏi .Không đúng,rõ ràng là có điều gì đó không đúng ở đây.
Anh đã kỳ công kiến tạo và nghiên cứu hoán vị,vượt xa các bài thơ thuận nghịch độc anh viết thì rõ ràng phải có điểm hơn mà phải hoàn hảo thì mới có cách tách đọc như vậy được.Không lẽ người khác nhìn ra hai chữ này gượng mà anh lại không thấy ?
Tôi lại kiên nhẫn tra từng trang một,so sánh ngữ nghĩa và đi tới quan điểm như này.
Chân lý thường thuộc về số đông,nhưng lần này cũng không ngoại lệ.
Rõ là ý kiến một cơ số ít người là sai,điểm sai chính là nằm ở “ từ láy”.
Trong tiếng Việt ta ,các từ song tiết là chủ yếu,được cấu tạo theo hai phương thức :
1/Phương thức phối hợp nghĩa,chủ yếu nằm ở từ ghép.
2/Phương thức hòa phối ngữ âm ,chủ yếu nằm ở từ láy.
Điểm sai của tôi lúc đầu cũng nghĩ như một số người,đó chính là “ từ láy nhạt nhòa”.Nhưng rõ ràng “ nhạt nhòa” không phải từ láy,mà là từ ghép ,nó hoạt động trên phương thức phối hợp nghĩa .
Từ ghép có hai loại,từ láy cũng có hai loại.Và từ “ nhạt nhòa “ chính là từ ghép loại 2,đó chính là từ ghép song song,chứ không phải từ ghép chính phụ.
Vì là từ ghép song song nên có thể đọc ngược hay đọc xuôi,các tiếng cấu tạo nên nó đều có nghĩa riêng,có quan hệ ngang hàng.Chúng phối hợp nhau tạo ra nghĩa khái quát,tổng hợp.
Bây giờ tôi đã hiểu vì sao anh lại dùng “ nhạt nhòa –ngơ ngẩn “ đối nhau,đơn giản“ ngẩn ngơ” cũng là từ ghép ,nhưng từ ghép này giống “ nhạt nhòa” ,chúng ta lầmtưởng đó là từ láy, chúng chỉ là” từ láy giả hiệu” tức là mang hình thức giống từ láy nhưng thực chất lại là từ ghép.
Các từ kiểu này thường có thể tạo ra là do :
-Sự đồng hóa ngôn ngữ
-Có thể là ngẫu nhiên.
-Qua nhiều biến đổi ngữ âm khiến chúng bị thay đổi,
-Hoặc có thể có yếu tố ngoại lai …vv
Tìm hiểu kỹ hơn,từ “ nhòa “ có nghĩa là “ trở thành mờ,không hiện lên rõnét…vv”..cũng tương tự nghĩa của từ “mờ “
Qua đây như từ “ mờ nhạt –nhạt mờ “ đềucó nghĩa.”mờ nhạt “ cũng có nghĩa là bị mờ đi,không hiện lên rõ nét,từ “ nhạt mờ“ cũng vậy,chúng đều là từ ghép tạo ra bằng cách phối hợp nghĩa với nhau.
Có “ mờ nhạt “ thì có “nhòa nhạt “ vì nghĩa tương tự ,một bên là miêu tả cái màu sắc nó đã gần như có rồi,còn “ nhòa nhạt “ nghĩa là trở thành mờ đi,nhạt đi,tức là sự biến đổi liên tục của màu sắc…từ rõ tới mờ !
“ Nhạt “ thường nói về mức độ,màu sắc,không đậm bằng bình thường hoặc ban đầu.Nếu khi miêu tả về màu sắc,tôi lấy ngay ví dụ là bước chân trong đêm đi qua ngõ trong bài “ Thu Đợi “ tôi lại hình dung ra ngoài ngõ vắng ,tác giả miêu tả làcó ánh đèn ,bởi vậy mà “ nhạt rồi mới nhòa “ được..vì từ nhạt thường là khi miêu tả mắt vẫn nhìn rõ ,nhưng màu thì nhạt hơn,không đậm bằng màu bình thường chẳng hạn,chứ ví dụ không có ánh đèn ,dựa vào ánh trăng,lại lẫn hơi sương thì tôi nghĩ chỉ thấy hình ảnh “ nhòa “ ( mờ ) đi thôi..
Có thể tác giả dùng được từ khác,nhưng theo tôi không có từ nào độc đáo hơn,nhiều tranh cãi hơn,thậm chí cuốn hút hơn là từ “ nhòa nhạt “.Bởi lẽ đó là từ mới,cóthể là có sự sáng tạo của anh,vì tôi đọc rất nhiều từ điển,rất nhiều sách ,tư liệu kê cứu thì rõ ràng chưa thấy ai dùng cả.
Hơn nữa khi miêu tả bóng người,bước chân trong đêm,nhất lại là đêm Thu ,có Trăng có sương phủ ,hoặc có ánh đèn,khi đi qua vùng chiếu sáng ,hình ảnh nhòa đi ,rồi lẩn khuất đâu đó trong bóng đêm,nên hình ảnh đã “ nhòa lại càng nhòa hơn” nghĩa là “ nhòa nhạt “..và câu thơ bài thuận anh miêu tả đúng lúc hình ảnh ấy đi xa khỏi phía ánh đèn chiếu sáng...
Thông thường thì khi mắt con người nhìn vào cảnh vật, nhìn vào một điểm nào đó khi bị “ mờ “ hơn bình thường hoặc không rõ nét chẳng hạn.Sẽ làm cho sự liên tưởng“ nhòa “ (mờ ) trước tiên ,sau đó mới nghĩ tới “ nhạt “…chứ không ai khi đi trong sương mù,hay buổi sớm ,thấy lờ mờ người ta lại nghĩ ngay hình ảnh “ nhạt“ trước làm gì cả…chữ “ nhạt “ trong từ ghép song tiết “ nhòa nhạt “ chỉ là phối hợp nghĩa,tạo ra cái hình ảnh nhòa ,mờ đi ,không đậm bằng màu khi đi qua ánh đèn ngoài ngõ...
“Nhòa nhạt “ theo tôi hiểu và thấy đẹp ở chỗ,nhất là khi anh hoán vị các câu thành bài thơ mới,ở trên khi nước mắt cô gái đẫm ướt,có thể khiến hình ảnh “nhòa đi “ nhạt đi vì nước mắt.
.........Cho nên hai từ này mới thật sự là điểm độc đáo trong bài thơ........
Đó là quan điểm của tôi khi luận bàn về hai chữ “ nhòa nhạt “ trong bài Thu Đợi.
Theo tôi và một số ý kiến đồng quan điểm,hai từ “ nhòa nhạt “ rất đặc biệt,thậm chí là độc đáo ,không những không làm bài thơ giảm giá trị mà còn làm tăng thêm sự buồn man mác,sự hiu quạnh,vắng lặng ,nhất là cảnh đợi chờ ,một cô gái thẫn thờ trông ngóng trong đêm trường…cách đọc và phát âm tương tự “ nhạt nhòa”...
Qua tìm hiểu của tôi,ở nước ta thể loại thơ khó chơi này rất ít người theo đuổi và vận dụng từ vựng mượt mà nhuần nhuyễn vào được,với một bài thơ có cả vạn cách đọc này,thì rõ ràng đây là điểm đột phá lớn trong “ câu từ “ của Việt Nam ta,mà không phải ai cũng viết được,không phải ngôn ngữ nào cũng làm được.
Theo cảm nhận riêng tôi và nhiều người khác,cho rằng đây là bài thơ diễn tả được“ vẻ đẹp thơ “ cả về ý tứ,câu từ,cả về vần điệu,cả về giá trị bên trong nó…đúng nghĩa,đúng tâm tư và sự logic …
Thế nào là một bài thơ hay? Theo tôibài thơ hay đánh giá theo 3 tiêu chí .

1/Ý đẹp ,nội dung miêu tả trong sáng,có bi nhưng không lụy,miêu tả đúng trọng tâm,không rườm rà …

2/Lời hay,làm câu thơ trầm bổng ,dudương,nhẹ nhàng thanh thoát.khi đọc thấy mềm mượt,êm ái !
3/Đó là tính hàm súc,giản đơn mà khi người đọc chỉ cần đọc lên,là ít nhiều có thể cảm nhận được cái tâm tư của tác giả gửi vào.Làm cho bài thơ như chiếc cầu nối từ tâm hồn này tới tâm hồn kia dễ dàng nhất.

Theo sự thiển cận của tôi cùng một số ý kiến cảm nhận của độc giả khác,đánh giá bài “ Thu Đợi” là bài thơ có vẻ đẹp thơ,nhẹ nhàng,tinh khiết.Miêu tả được súc tích,giàu âm điệu hình ảnh.Làm người đọc rất dễ cảm nhận được ý thơ,tâm tình củatác giả gửi vào.

Qua đây tôi biết không những tác giả là người trọng tình mà còn là kẻ si tình,chỉ có những kẻ si tình,si thơ mới có thể tạo ra được vẻ đẹp như vậy.
Theo cảm nhận khách quan,tôi tin rằng bài thơ này đến với quần chúng,đến với Trung Tâm Sách Kỷ Lục Việt Nam-Viẹtkings sẽ gây được tiếng vang lớn,để chứng tỏ được câu thành ngữ “ phong ba bão táp –không bằng ngữ pháp Việt Nam”.
Nếu là bài thơ có nhiều cách đọc nhất Việt Nam,thì sẽ là bài thơ có nhiều cách đọc nhất thế giới.Vì không có ngôn ngữ nào phong phú sánh được như ngôn ngữ Việt.
Tôi mong rằng anh hãy giải phóng tâm hồn,thể hiện sự tài hoa và khát bỏng một lần nữa để đạt được một bài “ Thu Đợi 2” cho những độc giả yêu mến anh !
Tác phẩm này tôi nghĩ sẽ gây chấn động nền thi ca nước nhà về sự phong phú,kỳ diệu của ngôn ngữ Việt…  !
Tôi cũng sẽ theo dõi và trải nghiệm cảm nhận của tôi hôm nay xem có đúng hay không? Tôi mong rằng tôi đúng !và sẽ không hoài sức vì đã được anh gửi lời mời viết lời tựa cho tập thơ có bài thơ độc đáo đặc biệt hay này.!
Anh đừng quá lưu tâm vào những vấn đề rườm rà,ý kiến của một số người ghen tỵ,chỉ thích bóc tách,đẽo gọt hồn thơ thành một thứ khác.
Thơ quan trọng nhất là “ tứ thơ”..đối thơ quan trọng nhất là “ đối ý> đốithanh> đối tự loại”…
Dù đối chuẩn nhưng ý tứ không ra gì,trói gọn hồn thơ,không thể phóng khoáng được thì cũng tựa như “ chiếc hộp làm bằng loại gỗ quý hiếm,gỗ tốt nhất nhưng bên trong đó vài ba cái mảnh bát vỡ mà thôi”…
Khác với “ chiếc hộp làm bằng loại gỗ thường,nhưng chứa đựng bên trong là hạt dạ minh châu “…mà khi mở hộp ra ,nó làm sáng rực cả gian phòng,giải phóng tứ thơ,mang đến cho những thứ xung quanh một ánh sáng mới,luồng không khí mới,luôn cuốn hút người đọc,người xem !!

Kính bút ! Đôi điều cảm nhận,có gì sai sót mong lượng thứ !


Nguyễn Quang Vinh

CLB Thơ Đường Hải Phòng

Đọc Thêm

Thứ Tư, 11 tháng 2, 2015

LỜI BÌNH CHO TẬP THƠ “MỘNG”

tháng 2 11, 2015 0
Tôi cũng là người đam mê thơ Đường luật, nhưng thơ thuận nghịch thì tôi chưa có một bài nào cả. 
Trong khoảng hơn 200 năm từ năm 1720 - 1970,ở nước ta chỉ mới có khoảng 18 hoặc 19 bài thơ thuận nghịch được lưu truyền. 
Đọc Thêm

Chủ Nhật, 8 tháng 2, 2015

Bài Cảm Nhận Thu Đợi của tác giả Hoài Anh

tháng 2 08, 2015 0
Trời đất đang rục rịch chuyển mình chuẩn bị vào Xuân,Thỉnh thoảng có vài tia nắng ấm áp xuyên qua đám mây dày vươn xuống trần,chúng ta đang ở thì cuối đông vừa rạo rực phấn khích đón xuân và vừa bùi ngùi luyến tiếc chút vàng Thu đã đi qua.
Đọc Thêm

Post Top Ad